Erkende info over overprikkeling door hersenletsel. Gemaakt door de deskundigen van Hersenletsel-uitleg.nl Erkende patiëntenbelangenorganisatie voor dit probleem. Winnaar Gouden Speld Verdienste opvallend goed werk NAH

Home » Wat is overprikkeling

Wat is overprikkeling

NB! Deze pagina valt onder copyright © omdat de inhoud komt van de enquêtes van Hersenletsel-uitleg en persoonlijke mededelingen uit de doelgroep.© en *= Copyright = kopieer deze tekst niet. We willen u graag helpen met tekst voor uw website!

 

Uitputtende situatie met neurologische oorzaak

Overprikkeling door hersenletsel is een uitputtende ziekmakende situatie die een neurologische oorsprong kent en die ontstaat als er meer informatie (in de vorm van prikkels) wordt ontvangen dan de hersenen kunnen verwerken. Een prikkel is informatie die we krijgen via onze zintuigen; zien, horen, ruiken, proeven, voelen, bewegingen voelen (externe prikkels) of via onze gedachten of ons lichaam (interne prikkels). Ook temperatuurzin (thermoceptie), pijnzin (nociceptie)  de proprioceptie of positiezin/houdingszin (het vermogen om de positie van het eigen lichaam en lichaamsdelen waar te nemen) en informatie uit het vestibulaire systeem (evenwicht) zijn interne prikkels en kunnen overprikkelen*. De gezonde hersenen filteren deze prikkels zodat alleen de belangrijke prikkels worden doorgegeven om je bewust van te worden. De anderen worden automatisch verwerkt. Maar bij overprikkeling neem je elke prikkel bewust waar. Stel je dat eens voor!


Ernstig onderschat probleem

Overprikkeling door hersenletsel is een ernstig en onderschat probleem. Het is voor ontelbaar veel mensen een chronisch en invaliderend niet zichtbaar gevolg van hersenletsel. Niet te vergelijken met gewone geluidshinder of met hyperacusis. Soms komen er wel mengbeelden voor met hyperacusis en tinnitus. Overprikkeling is weliswaar een gevolg, maar eigenlijk een ziektebeeld op zich. Bij hersenletsel is er iets duurzaam beschadigd in de hersenen. Als na ongeveer twee jaar na het letsel de overprikkeling niet verminderd is, dan is de prognose helaas dat iemand er mee moet leren leven...Er zijn ook mensen met hersenletsel die iets lichtere klachten beschrijven. Ieder mens en letsel verschilt. Bron Onze enquêtes Alle tekst valt onder copyrightbeleid! Licenties zijn altijd bespreekbaar©


Ziekmakend

Overprikkeling voor geluid is het meest voorkomend maar zoals ons eigen onderzoek aantoont, staat het nooit op zichzelf*. Wanneer je geluiden rondom je niet meer kunt filteren ontstaat een golf van geluid die je voortdurend overspoelt. Uiterst vermoeiend, uitputtend, ziekmakend en voor velen daardoor de enige reden en énige uitweg om zo veel mogelijk in de rust van de veilige eigen omgeving te blijven om niet continu ziek te zijn. Als de omgeving de persoon met hersenletsel aanmoedigt om tóch vol te houden, kunnen klachten versterken en dat kan leiden tot chronisch ziek worden. We doen een appèl op omstanders, artsen en andere behandelaars zich in te lezen in de ernst van de klachten/gevolgen. Zie de pagina gevolgen wat de uitingen van overprikkeling kunnen zijn. Bron Onze enquêtes 2016 Alle tekst valt onder copyrightbeleid! Licenties zijn altijd bespreekbaar©

 

Sensorische (zintuiglijke) cognitieve en emotionele overprikkeling

Sensorisch overprikkeling of zintuiglijke overprikkeling houdt in dat alle informatie die via de zintuigen de hersenen bereiken niet of slecht gefilterd worden. Zo komen bijvoorbeeld achtergrondgeluiden even hard binnen als de stem van je gesprekspartner - wat leidt tot een ziekmakende brij van geluiden. Het licht kan als te fel worden ervaren. De lichtweerkaatsing is zo opvallend aanwezig dat iemand zich daar niet voor kan afsluiten. De letters van tekst en een beeldscherm bekijken kunnen binnen zeer korte tijd ziekmakend zijn.Bij visuele overprikkeling kan iemand zo veel details bewust waarnemen dat dat gewoon teveel is voor het brein.


© Bron Onze enquêtes 2016 Alle tekst valt onder copyrightbeleid! Licenties zijn altijd bespreekbaar© We willen gráág helpen met tekst voor uw website!

Cognitieve overprikkeling houdt in dat alles wat met het denken en leren en onthouden te maken heeft overprikkeld kan zijn. Lees verder. Eigen gedachten, wat er gezegd wordt, wat je moet onthouden, een te volle agenda, taken snel moeten doen, twee dingen tegelijk doen, het tempo waarin je informatie moet verwerken en de hoeveelheid informatie die je aangeboden krijgt kunnen uiterst vermoeiend en zelfs ziekmakend zijn. Dit kan leiden tot een situatie waarin de ernst van de overprikkeling wordt onderschat door zorgprofessionals die onvoldoende getraind zijn hierop alert te zijn.© Bron Onze enquêtes 2016 Alle tekst valt onder copyrightbeleid! Licenties zijn altijd bespreekbaar© We willen gráág helpen met tekst voor uw website!

 

Emotionele overprikkeling houdt in dat emotionele situaties te veel of te heftig ervaren kunnen worden.
Iemand moet meer moeite doen om emoties te reguleren maar is door de overprikkeling al te moe. Huilbuien komen voor die niet te maken hebben met verdriet maar een uiting zijn van het over-moe zijn. Reacties kunnen emotioneler zijn of wat kortaf. Iemand kan een versterkt invoelend vermogen hebben. Emotioneel kunnen worden bij het inleven in een ander en meeleven met een ander. Iemand kan prikkelbaar en boos worden, tot agressie aan toe uit onvermogen en overbelasting. Deze emoties kunnen dagen duren en zijn soms niet te stoppen. Uitingen verschillen per persoon.© We hebben een specifieke pagina over deze uitingsvorm. Bron Onze enquêtes 2016 Alle tekst valt onder copyrightbeleid! Licenties zijn altijd bespreekbaar© We willen gráág helpen met tekst voor uw website!

 

Deze zintuigen kunnen overprikkelen:*

(copyright Bron Onze enquêtes 2016.)

  • gezichtsvermogen / zien: Licht, patronen, kleuren, flitsende beelden, lichtweerkaatsing, bewegende beelden. schaduwen, patronen, wisselingen schaduw en zon, overdaad aan spulletjes zien of een drukke inrichting zien, veelheid van letters of ondertiteling. Bij visuele overprikkeling kan iemand de balans verliezen.
  • gehoor / horen: Geluid, achtergrondgeluid, geen gesprek kunnen voeren in rumoer, ritmische geluiden zoals theelepels in een glas, of het spelen met een ring, het tikken met een pen, kinderspeelgoed horen, hoge stemmen en hoge geluiden, basgeluiden en bromtonen. ©
  • tastzin / voelen: Je kleding voelen, aanrakingen, trillingen en bastonen voelen.
  • reukzin / ruiken: Elke geur kan versterkt binnen komen. Lichaamsgeuren, parfum , after-shave, etensgeuren.©
  • smaakzin / proeven: Smaak kan versterkt zijn. (Door hersenletsel kan ook de smaak wegvallen maar dat valt niet onder overprikkeling)©
  • nociceptie / pijn voelen: De pijnbeleving kan versterkt zijn. ©
  • thermoceptie / warmte of kou voelen: Koude of warmte kunnen overprikkelen. ©
  • positiezin /proprioceptie en  het vestibulaire systeem evenwichtszin / evenwicht: Hieronder vallen ook bewegingen en lichaamshouding bewustzijn. Bewogen worden (zoals in een auto of bus of rolstoel), snelle bewegingen zien of voelen. ©

 

Waar in de hersenen?

Het gezonde brein remt in de miljoenen prikkels die het ontvangt van de zintuigen en van de eigen gedachten. Het is actief in het ontvangen prikkels, filteren en coderen qua belangrijkheid.

Daarin zijn hersenstructuren actief zoals de hersenstam, de thalamus (met diverse kernen voor specifieke prikkels), de thalamische reticulaire kern (TRN), de basale ganglia, de hypofyse, de amygdala en de hersenschors, met name de (prefrontale cortex) frontaalkwab. (2016) Alle tekst valt onder copyrightbeleid!©

Bij de prikkeloverdracht zijn de grote hersencellen (neuronen) en tussenliggende cellen (interneuronen) neurotransmitters betrokken: glycine en GABA om te remmen en glutamaat e.a. om prikkels door te geven.
Bij een beschadigd brein zijn er miljoenen andere factoren die een rol spelen*. Copyright Bron onze enquêtes(2016) Alle tekst valt onder copyrightbeleid!©

Een wetenschappelijk onderzoek (zie voetnoot 1) onderzocht of de auditief-visuele integratie-resultaten voor een groep van mensen met hersenletsel dezelfde scores opleverden voor een groep van mensen zonder hersenletsel.

Er werd gekeken naar de beschadigde hersengebieden bij mensen met meervoudige sensorische integratieproblematiek (MSI) na een CVA /beroerte. De resultaten worden voorzichtig benoemd: "geven aanwijzingen / er is een indicatie" dat deze patiënten vaker letsel hadden in de linker hersenhelft,  hersenstam / kleine hersenen of in de linker caudate, linker pallidum, linker putamen, linker thalamus, linker insula, linker gyrus postcentralis (achterste centrale winding) en gyrus precentralis (voorste centrale winding), linker centrale operculaire cortex, linker amygdala en linker orbitale frontale cortex in de voorhoofdskwab (OFC). 

Een ander wetenschappelijk onderzoek mat de veranderingen in de pupil bij mensen met hersenletsel in rumoer. Samen met een onderzoek naar auditieve veranderingen bij mensen met hersenletsel kunnen we puzzelstukjes leggen van een complex handicap in het brein door hersenletsel.

 

Goede filmpjes over overprikkeling (uitleg en simulatie)

Deze filmpjes zijn door Hersenletsel-uitleg gemaakt in de eerste jaren ons bestaan (oud logo) met een NAH-getroffene die al 30 jaar geïsoleerd leeft. Ze kan niet deelnemen aan de maatschappij. De filmpjes kunnen te heftig zijn voor mensen die zelf aan overprikkeling lijden.

Alle tekst valt onder copyrightbeleid! We willen gráág helpen met tekst voor uw website!

Film

Een campagnefilmpje van de Hersenstichting:

Kapotte filtering

Alle prikkels komen met dezelfde kracht binnen, belangrijke en onbelangrijke. Zonder filter. Alle prikkels staan in de 'file' tot ze - te traag - verwerkt worden. Wat kapot is kan niet getraind worden. Bij een beschadigd brein is er iets duurzaam veranderd in het brein en zijn verbindingen verbroken.

 

Omleiding = vertraging

Als de prikkels door de hersencellen om het letsel geleid moeten worden, vindt er vertraging plaats in het waarnemen. Dat is niet alleen als er een focaal, plaatselijk letsel is (letselhaard) maar ook bij diffuus letsel, verspreid over de hersenen.

Het duurt ook langer voordat prikkels geïnterpreteerd worden. Dat is een van de redenen waardoor iemand met hersenletsel overspoeld kan worden door prikkels. Dit wordt vertraagde informatieverwerking genoemd. Er staan meer prikkels in de wachtstand dan er verwerkt kunnen worden. Zoals een pc die vastloopt als er geen snelle processor in zit. ©

 

Gefragmenteerde waarneming - hyperselectie

Veel mensen met overprikkeling door hersenletsel nemen elk los detail waar. Het is lastig om verbanden te zien tussen details en om het geheel te zien, te overzien of te beluisteren.

Dat kan zowel op het auditieve als visuele vlak zo zijn. Zolang er één geluidsprikkel wordt aangeboden, het gesprek centraal is en er geen muziek op de achtergrond speelt, is er geen probleem met geluid. Maar is er geroezemoes op de achtergrond of heftiger achtergrondgeluiden dan loopt het spaak in de verwerking van de prikkels. Dit kan ook op het visuele vlak gebeuren; details bewust waarnemen. Mensen kunnen het niet negeren en zien ongewild alle details. Van elke druppel op de voorruit van de auto bij regen én de ruitenwisser tot ieder individu in een grote groep en elk steentje op een kasseienweg. © Bron onze enquêtes (2016) Alle tekst valt onder copyrightbeleid

 

Vervormde verwerking

Hyperacusis, te veel horen, cerebrale visus stoornissen CVI, dubbelzien, wisselend scherp zien, dieptes die immens kunnen worden of juist niet, ruimtes kunnen groter geobserveerd worden of juist kleiner. Agnosie, niet de juiste betekenis weten van bijvoorbeeld voorwerpen, geluiden en geuren, valt ook onder vervormde verwerking.©

Lees meer over CVI en Agnosie

 

Tijd voor goed wetenschappelijk onderzoek!

Vindt u het ook tijd worden dat er méér onderzoek wordt gedaan naar overprikkeling?

Doneer voor wetenschappelijk onderzoek naar overprikkeling!
Bankrekeningnummer NL14 RBRB 0706 3888 95 

T.n.v. Stichting Foundation for Brain Injury Explanation. O.v.v. "onderzoek overprikkeling."

 

Bronvermelding / Voetnoten

1.

Van der Stoep, Nathan, Van der Stigchel, S., Van Engelen, R. C., Biesbroek, J. M., & Nijboer, T. C. W. (2019). Impairments in Multisensory Integration after Stroke. Journal of Cognitive Neuroscience, 31(6), 885–899. https://doi.org/10.1162/jocn_a_01389

Geraadpleegd van http://cognet.mit.edu/journal/10.1162/jocn_a_01389

2 Thomas Koelewijn1, Jose A. P. van Haastrecht 1, and Sophia E. Kramer 1 (Oct 2018). Pupil Responses of Adults With Traumatic Brain Injury During Processing of Speech in Noise.   https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6277755/   

3 Kitty Jurrius (Associate Lector); Sofie van Wessel (Docent); Jose van Haastrecht; Nadieh Fernhout (Student); Thamar Steenmeijer (Student) (2017) Geluiden zijn niet meer hetzelfde: niet-aangeboren hersenletsel en auditieve verwerking vanuit patiëntperspectief

4 Team Hersenletsel-uitleg eigen enquêtes onder 1200 mensen met ernstige overprikkelingsklachten door hersenletsel. Strikte auteursrecht handhaving