Wat is overprikkeling

NB! Deze pagina valt onder copyright © omdat de inhoud komt van de enquêtes van Hersenletsel-uitleg en persoonlijke mededelingen uit de doelgroep.© en *= Copyright = kopieer deze tekst niet.

 

Overprikkeling is een ernstig en onderschat probleem. Het is een chronisch en invaliderend niet zichtbaar gevolg van hersenletsel. Niet te vergelijken met geluidshinder of hyperacusis. Soms komen er wel mengbeelden voor. Overprikkeling is weliswaar een gevolg, maar eigenlijk een ziektebeeld op zich. Bij hersenletsel is er iets duurzaam beschadigd in de hersenen. Als na twee jaar na het letsel de overprikkeling niet verminderd is, dan is de prognose helaas dat iemand er mee moet leren leven...Alle tekst valt onder copyrightbeleid!©

 

Overprikkeling voor geluid is het meest voorkomend maar zoals ons eigen onderzoek aantoont, staat het nooit op zichzelf*. Wanneer je geluiden rondom je niet meer kunt filteren ontstaat een golf van geluid die je voortdurend overspoelt. Vermoeiend, ziekmakend en voor velen de reden om zo veel mogelijk in de rust van de veilige eigen omgeving te blijven. Alle tekst valt onder copyrightbeleid!©

 

Cognitieve, emotionele, en sensorische (zintuiglijke) overprikkeling

 

Cognitieve overprikkeling houdt in dat alles wat met het denken en leren en onthouden te maken heeft overprikkeld kan zijn. Lees verder. Eigen gedachten, wat er gezegd wordt, wat je moet onthouden, een te volle agenda, taken snel moeten doen, twee dingen tegelijk doen, het tempo waarin je informatie moet verwerken en de hoeveelheid informatie die je aangeboden krijgt kunnen uiterst vermoeiend en zelfs ziekmakend zijn.©Alle tekst valt onder copyrightbeleid!©

 

Emotionele overprikkeling houdt in dat emotionele situaties te veel of te heftig ervaren kunnen worden
Iemand moet meer moeite doen om emoties te reguleren maar is door de overprikkeling al te moe. Huilbuien komen voor die niet te maken hebben met verdriet maar een uiting zijn van het over-moe zijn. Reacties kunnen emotioneler zijn of wat kortaf. Iemand kan prikkelbaar en boos worden, tot agressie aan toe. Iemand kan een versterkt invoelend vermogen hebben. Emotioneel kunnen worden bij het inleven in een ander en meeleven met een ander. Deze emoties kunnen dagen duren en zijn soms niet te stoppen. Uitingen verschillen per persoon.©Alle tekst valt onder copyrightbeleid!©

 

Sensorisch overprikkeling of zintuiglijke overprikkeling houdt in dat alle informatie die via de zintuigen de hersenen bereiken niet of slecht gefilterd worden. Zo komen bijvoorbeeld achtergrondgeluiden even hard binnen als de stem van je gesprekspartner. Het licht kan als te fel worden ervaren. De lichtweerkaatsing is zo opvallend aanwezig dat iemand zich daar niet voor kan afsluiten. De letters van tekst en een beeldscherm bekijken kunnen binnen zeer korte tijd ziekmakend zijn.© Alle tekst valt onder copyrightbeleid!©


Deze zintuigen kunnen overprikkelen:* (copyright)

  • gezichtsvermogen / zien. Licht, patronen, kleuren, flitsende beelden, lichtweerkaatsing, bewegende beelden. schaduwen, patronen, wisselingen schaduw en zon, overdaad aan spulletjes zien of een drukke inrichting zien, veelheid van letters of ondertiteling. ©

 

  • gehoor / horen. Geluid, achtergrondgeluid, geen gesprek kunnen voeren in rumoer, ritmische geluiden zoals theelepels in een glas, of het spelen met een ring, het tikken met een pen, kinderspeelgoed horen, hoge stemmen en hoge geluiden, basgeluiden en bromtonen. ©

 

  • tastzin / voelen. Je kleding voelen, aanrakingen, trillingen en bastonen voelen. ©

 

  • reukzin / ruiken. Elke geur kan versterkt binnen komen. Lichaamsgeuren, parfum , after-shave, etensgeuren. ©

 

  • smaakzin / proeven. Smaak kan versterkt zijn. (Door hersenletsel kan ook de smaak wegvallen maar dat valt niet onder overprikkeling) ©

 

  • nociceptie / pijn voelen. De pijnbeleving kan versterkt zijn. ©

 

  • thermoceptie / warmte of kou voelen. Koude of warmte kunnen overprikkelen. ©

 

  • positiezin /proprioceptie en evenwichtszin / evenwicht. Hieronder vallen ook bewegingen en lichaamshouding bewustzijn. Bewogen worden (zoals in een auto of bus of rolstoel), snelle bewegingen zien of voelen. ©

 

Waar in de hersenen?

Het gezonde brein remt in de miljoenen prikkels die het ontvangt van de zintuigen en van de eigen gedachten. 
Daarin zijn hersenstructuren actief zoals de hersenstam, de thalamus (met diverse kernen voor specifieke prikkels), de hypofyse, de amygdala en de hersenschors, met name de frontaalkwab©Alle tekst valt onder copyrightbeleid!©

Bij de prikkeloverdracht zijn de grote hersencellen (neuronen) en tussenliggende cellen (interneuronen) neurotransmitters betrokken: GABA om te remmen en glutamaat om prikkels door te geven.
Bij een beschadigd brein zijn er miljoenen andere factoren die een rol spelen*. Copyright Alle tekst valt onder copyrightbeleid!©

 

Kapotte filtering

Alle prikkels komen met dezelfde kracht binnen, belangrijke en onbelangrijke. Zonder filter. Alle prikkels staan in de 'file' tot ze - te traag - verwerkt worden.

 

Omleiding = vertraging

Als de prikkels door de hersencellen om het letsel geleid moeten worden, vindt er vertraging plaats in het waarnemen. Dat is niet alleen als er een focaal, plaatselijk letsel is. Ook bij diffuus letsel, verspreid over de hersenen.

Het duurt ook langer voordat prikkels geïnterpreteerd worden. Dat is een van de redenen waardoor iemand met hersenletsel overspoeld kan worden door prikkels. Dit wordt vertraagde informatieverwerking genoemd. Er staan meer prikkels in de wachtstand dan er verwerkt kunnen worden. Zoals een pc die vastloopt als er geen snelle processor in zit. ©

 

Gefragmenteerde waarneming - hyperselectie

Veel mensen met overprikkeling door hersenletsel nemen elk los detail waar. Het is lastig om verbanden te zien tussen details en om het geheel te zien, te overzien of te beluisteren.

Dat kan zowel op het auditieve als visuele vlak zo zijn. Zolang er één geluidsprikkel wordt aangeboden, het gesprek centraal is en er geen muziek op de achtergrond speelt, is er geen probleem met geluid. Maar is er geroezemoes op de achtergrond of heftiger achtergrondgeluiden dan loopt het spaak in de verwerking van de prikkels. Dit kan ook op het visuele vlak gebeuren.

Mensen kunnen het niet negeren en zien ongewild alle details. Van elke druppel op de voorruit van de auto bij regen én de ruitenwisser tot ieder individu in een grote groep en elk steentje op een kasseienweg. ©

 

Vervormde verwerking

Hyperacusis, te veel horen, cerebrale visus stoornissen CVI, dubbelzien, wisselend scherp zien, dieptes kunnen immens worden of juist niet, ruimtes kunnen groter geobserveerd worden of juist kleiner. Agnosie, niet de juiste betekenis weten van bijvoorbeeld voorwerpen, geluiden en geuren, valt ook onder vervormde verwerking.©

Lees meer over CVI en Agnosie

Alle tekst valt onder copyrightbeleid!©