Overprikkeling kan verschillende gevolgen hebben

Overprikkeling na hersenletsel kan ontstaan door zintuiglijke belasting, cognitieve belasting of een combinatie daarvan.

De gevolgen kunnen sterk verschillen. Sommige mensen worden vooral moe, krijgen hoofdpijn, worden misselijk of prikkelbaar, of merken dat denken en concentreren steeds moeilijker worden. Bij anderen kunnen ernstige lichamelijke, neurologische en cognitieve klachten optreden.

Ook de duur en de impact op het dagelijks leven verschillen sterk. Wat voor de één nog hanteerbaar is, kan voor een ander betekenen dat werken, sociale contacten, het gezinsleven of zelfs gewone dagelijkse activiteiten nauwelijks meer mogelijk zijn.

Daarom is het belangrijk om alle vormen en gradaties van overprikkeling serieus te nemen.

Wat bedoelen we met overprikkeling?

Bij overprikkeling wordt de belasting op een bepaald moment groter dan de belastbaarheid van de hersenen.

Die belasting kan zintuiglijk zijn, bijvoorbeeld door geluid, licht, beweging of aanraking. De belasting kan ook cognitief zijn, bijvoorbeeld door denken, concentreren, gesprekken volgen, plannen of veel informatie tegelijk verwerken.

Zintuiglijke en cognitieve overprikkeling kunnen afzonderlijk voorkomen, maar ook tegelijk optreden en elkaar versterken.

Hoe overprikkeling zich uit, verschilt sterk van persoon tot persoon en kan ook per situatie en moment verschillen.

Ernstig ziek worden van zintuiglijke overprikkeling

Bij sommige mensen met hersenletsel gaat zintuiglijke overprikkeling veel verder dan hinder, vermoeidheid of hoofdpijn. Zij kunnen tijdens of na blootstelling aan gewone zintuiglijke prikkels ernstig lichamelijk ziek worden en neurologische en cognitieve verschijnselen krijgen.

Deze ernstige reacties kunnen het dagelijks functioneren sterk beperken en het herstel kan langdurig zijn.

Voor een specifiek ziektebeeld waarbij mensen met hersenletsel lichamelijk ziek worden van gewone zintuiglijke prikkels gebruiken wij de naam h-ZZO: hersenletsel-gerelateerd Ziektebeeld Zintuiglijke Overprikkeling.

Niet iedereen met zintuiglijke overprikkeling heeft h-ZZO.

→ Lees meer over h-ZZO

Poster met de klachten:

Lichamelijke klachten

Overprikkeling kan uiteenlopende lichamelijke klachten en neurologische verschijnselen geven. Welke klachten optreden en hoe ernstig deze zijn, verschilt sterk per persoon.

In ons onderzoek en onze enquêtes onder mensen met hersenletsel werden uiteenlopende klachten en verschijnselen gemeld.

Om het overzichtelijk te maken, hebben we deze hieronder ingedeeld in:

• Motorische klachten en verschijnselen
• Spraak- en taalproblemen
• Bewustzijn en neurologische verschijnselen
• Autonome lichamelijke klachten
• Zintuiglijke klachten
• Hoofdpijn en andere pijnklachten
• Vermoeidheid, uitputting en slaap
• Overige lichamelijke klachten

**Motorische klachten en verschijnselen**

• spierspanning- of krachtverlies**
• (halfzijdige) uitval van lichaam, ledematen en/of gezicht**
• spierslapte**
• drop-attacks**
• verminderde motoriek**
• ataxie**
• moeite met lopen**
• verlies van coördinatie bij het lopen**
• myoclonieën (abrupte spierschokken)*

**Spraak- en taalproblemen**

• haperend spreken**
• tijdelijk niet meer kunnen spreken**
• spraakapraxie**
• afasieklachten**

**Bewustzijn en neurologische verschijnselen**

• wegraken in korte bewusteloosheid**
• bewustzijnsveranderingen**
• epileptische insulten**
• knipperende of gesloten oogleden**
• veranderde oogpupil*

**Autonome lichamelijke klachten**

• verhoogde hartslag**
• versnelde ademhaling of ingehouden adem**
• aandrang tot plassen of ontlasten**
• diarree**
• lichte stijging van de lichaamstemperatuur*
• misselijkheid en/of braken**

**Zintuiglijke klachten**

• ruis in de oren, oorsuizen of tinnitus**
• veranderd of verdoofd gevoel aan de aangedane zijde**
• gevoel dat geluid, licht of andere prikkels in het hoofd blijven zitten*
• veranderde oogpupil*

**Hoofdpijn en andere pijnklachten**

• hoofdpijn, variërend in ernst**
• gevoel van een strakke band om het hoofd*
• drukkend gevoel in het hoofd*
• nekpijn*
• gevoel van een warm hoofd*

**Vermoeidheid, uitputting en slaap**

• vermoeidheid**
• uitputtend gevoel tot extreme uitputting**
• grotere slaapbehoefte**
• slaapproblemen of slapeloosheid*
• overmatig slapen*
• gevoel van een kater / NAH-kater*

**Weersomstandigheden**

Uit onze enquêtes blijkt dat een aanzienlijk aantal mensen met prikkelgevoeligheid bij stormachtig weer en bij warme, zomerse of tropische temperaturen minder goed functioneert en sneller overprikkeld raakt.*

**Afbakening h-ZZO**

Klachten zoals misselijkheid, hoofdpijn of een strakke band om het hoofd kunnen zeer ernstig of langdurig zijn. Wanneer alléén deze klachten optreden, valt dit niet onder h-ZZO.

Citaat

Chaos in je hoofd

"Wanneer je meer prikkels ontvangt dan je hersenen kunnen verwerken staan er ook nog onverwerkte prikkels in de file. Het kan in de hersenen leiden tot een verkeersopstopping van prikkels. Je zenuwstelsel maakt overuren om alle geluid, beeld, geur, beweging, gedachten een plaatsje te geven. De chaos die dat veroorzaakt kun je vergelijken met de drukte en geluiden tijdens de ochtendspits op de A4 die ineens een landweggetje is geworden. Begint vervolgens je passagier tegen je te praten, dan is de chaos compleet".

Cognitieve klachten van overprikkeling

De klachten verschillen van persoon tot persoon. Klachten presenteren zich ten tijde van een overprikkeling of bestaande klachten van het hersenletsel verergeren.

• hersenmoeheid of neurofatigue met lange hersteltijd van uren, dagen, weken maanden of jaren**
• niet goed meer kunnen denken tot overprikkeling voorbij is**
• woordvindingsproblemen die voorbij gaan als de overprikkeling voorbij is**
• vertraagd denken tot overprikkeling voorbij is**
• verminderde concentratie, informatie opnemen wordt onmogelijk tot overprikkeling voorbij is**
• minder goed kunnen omschakelen*
  
• niet goed meer kunnen handelen**
• geen twee dingen tegelijk kunnen doen**
• hyperactiviteit, verhoogde denkactiviteit**
• verminderde stressbestendigheid*

Dit kan leiden tot een situatie waarin de ernst van de overprikkeling wordt onderschat door zorgprofessionals die onvoldoende getraind zijn hierop alert te zijn.

Emotionele klachten

Tijdens overprikkeling kan iemand ook kwetsbaarder worden in de emoties. De klachten verschillen van persoon tot persoon. Klachten presenteren zich ten tijde van een overprikkeling of bestaande klachten van het hersenletsel verergeren:

• onmachtig gevoel**
• irritatiegevoelens bij sommigen agressief gedrag, kortaf zijn, snauwen - om de prikkels die ziekmakend kunnen zijn te stoppen**
• bang zijn om weer zo lichamelijk ziek te worden**
• sneller boos worden*
• een ontladingshuilbui**
• emotioneler zijn**
• meer stress ervaren*

Sociale gevolgen van overprikkeling

Met onderzoek werden o.a. de lange hersteltijden en de ziekteklachten aangetoond. Uit alle
vragen bleek de ernstig bemoeilijkte participatie op alle fronten **.

De klachten verschillen van persoon tot persoon:

• ernstig bemoeilijkte participatie op alle fronten**
• een gezin met kinderen niet aankunnen**
• eenzaamheid*
• sociaal isolement**
• sociale leven beperkt door lichamelijke conditie**
• niet kunnen meedoen aan het openbare leven**
• niet kunnen meedoen aan gezinsleven, familieleven of vriendenleven**

• niet mee kunnen doen met vrienden**

• niet meer kunnen doen op school
• niet mee kunnen doen met familie**
• niet in openbare ruimtes komen**
• eigen woonomgeving als bron van overprikkeling**
• een langdurig medisch of tandheelkundig traject niet aankunnen **
• niet in een gezelschap kunnen zijn waar mensen door elkaar heen praten omdat men klachten krijgt bij achtergrondgeluid**
• niet deelnemen aan gesprek om te beschermen tegen prikkels**
• niet in gemeenschappelijke ruimtes kunnen verblijven**
• contact met mensen moeten gaan vermijden /minimaliseren om de overload te vermijden**
• niet in reguliere verpleeginstellingen / woonvormen / revalidatieklinieken kunnen verblijven, wegens verergering van klachten /niet prikkelarm zijn* + ** +***

Wanneer overprikkeling zeer ernstig wordt

Er zijn mensen met milde klachten, maar er zijn ook mensen die door overprikkeling zeer ernstig beperkt zijn geraakt. Sommige mensen kunnen door de prikkels zelfs een ziekenhuisomgeving NIET verdragen***.

Dit kan tot ernstige en levensbedreigende situaties leiden wanneer noodzakelijke behandeling in een ziekenhuis niet mogelijk is of wanneer iemand niet in een reguliere woonvoorziening kan wonen.

We kennen helaas ook verhalen van mensen, onder wie kinderen, die in een levensbedreigende uitputting zijn terechtgekomen***.

Voor deze mensen kan het juist van groot belang zijn om prikkels te vermijden.

***Prikkels toedienen of opzoeken kan zelfs gevaarlijk zijn. Dit weten we uit gedocumenteerde ervaringen en casussen.***

Bij een bijna fatale uitputting is het van levensbelang om je lichaam en het brein tot rust te laten komen.

Leeswijzer

Hieronder behandelen we de thema's:

• Overprikkeling kan zélf langdurige stress veroorzaken.
• Langdurige stress heeft aantoonbare lichamelijke gevolgen.
• Prikkelvermindering kan bij ernstige overprikkeling/h-ZZO noodzakelijk zijn.
• Aanpassing van het leven is niet automatisch fear-avoidance.
• Veel mensen proberen juist te blijven deelnemen en zoeken andere vormen van kwaliteit en zingeving.

1. Overprikkeling kan zelf langdurige stress veroorzaken

Langdurige of herhaalde overprikkeling kan het stresssysteem voortdurend belasten en de regulatie ervan verstoren. Daarom hoeft iemand nog niet angstig te zijn.

Wanneer iemand door gewone prikkels telkens opnieuw lichamelijke, neurologische of cognitieve klachten krijgt, vormt ook het ziek worden zelf een belasting voor lichaam en brein.

2. Langdurige stress heeft lichamelijke gevolgen

Wanneer stress langdurig of herhaaldelijk aanhoudt, kunnen stresssystemen langere tijd actief blijven of ontregeld raken. Daarbij spelen onder andere adrenaline, noradrenaline, cortisol en het autonome zenuwstelsel een rol. De hartslag en bloeddruk kunnen stijgen en de ademhaling kan veranderen.

Langdurige stress kan invloed hebben op:

• hart en bloedvaten
• maag en darmen
• slaap
• afweer en auto-immuunprocessen
• vetstofwisseling
• eiwitstofwisseling
• botten en botontkalking
• spierfunctie
• depressieve klachten
• burn-outklachten
• angstklachten

3. Prikkelvermindering kan noodzakelijk zijn

Bij ernstige overprikkeling en h-ZZO kan het verminderen van prikkelbelasting noodzakelijk zijn om herhaalde overbelasting en ernstige uitputting te voorkomen.

Er zijn veel mensen met hersenletsel in onze achterban die door chronische overprikkeling in een bijna voortdurende staat van uitputting verkeren.* Bij sommigen is deze overprikkeling nauwelijks of niet trainbaar.*

Het is belangrijk om manieren te vinden om overprikkeling zoveel mogelijk te voorkomen of te verminderen en het zenuwstelsel waar mogelijk tot rust te brengen.

Lees meer: Rust in je zenuwstelsel

Prikkelarmer leven betekent niet dat iemand niets meer wil ondernemen. Het kan juist een manier zijn om de beschikbare energie en belastbaarheid te gebruiken voor activiteiten die nog wél mogelijk en waardevol zijn.

4. Aanpassing is niet automatisch fear-avoidance

Er bestaan psychologische verklaringsmodellen, zoals het fear-avoidance-model, waarin angst voor klachten en het vermijden van activiteiten een rol kunnen spelen bij het aanhouden van klachten. Dat kan bij sommige mensen een rol spelen.

Het is daarom belangrijk om eerst te onderzoeken waardoor de overprikkeling ontstaat en wat iemand daadwerkelijk aan prikkels kan verdragen. Niet iedere vorm van prikkelgevoeligheid of overprikkeling heeft dezelfde oorzaak. Bij mensen met hersenletsel kan beschadiging van de hersenen zelf een rol spelen.

Ook moet worden onderzocht in welke mate iemand belastbaar is voor prikkels. Daarbij kan onder andere het diagnosticum worden gebruikt.

Onze uitgebreide praktijkervaring, de langdurige enquête onder 1200 mensen en de ervaringen binnen onze achterban laten echter zien dat veel mensen juist proberen hun activiteiten en hun oude leven zoveel mogelijk terug te krijgen.

Uit het feit dat iemand prikkels vermijdt, rust neemt of zijn leven heeft aangepast, kan daarom niet worden afgeleid dat angst de oorzaak is van de klachten of dat iemand zijn klachten daarmee in stand houdt.

5. Veel mensen blijven juist proberen mee te doen

Veel mensen willen juist terugkeren naar hun oude leven: het gezins- en familieleven, hobby’s, vrienden en andere activiteiten. Zij proberen een balans te vinden tussen belasting en belastbaarheid, bijvoorbeeld door pauzes te nemen of hulpmiddelen te gebruiken.

Het leven is echter onvoorspelbaar en prikkels zijn niet altijd te vermijden. Daardoor kunnen mensen opnieuw fors ziek worden van overprikkeling. Soms kiezen zij zelfs bewust voor een activiteit waarvan zij weten dat zij die achteraf zullen moeten bezuren, om toch iets waardevols of plezierigs te kunnen doen.

Bij ernstig hersenletsel of h-ZZO kunnen aanpassingen en ruststrategieën onvoldoende zijn om terugval te voorkomen. Wanneer de belastbaarheid blijvend beperkt is, zoeken mensen daarom ook naar andere activiteiten en andere manieren om hun leven betekenis te geven.

Zingeving blijkt toch mogelijk ondanks forse handicap

Uit ons grootschalige onderzoek blijkt dat veel mensen met aanhoudende overprikkelingsklachten op de lange termijn ware levenskunstenaars zijn geworden. Zij hebben vaak fors moeten inleveren, maar zoeken manieren om hun leven anders in te richten.

Kijk in de tabel hieronder vooral naar zingeving (schaal 0–100). Ondanks hun sterk verminderde kwaliteit van leven en maatschappelijke participatie, scoren zij op zingeving slechts iets lager dan de controlegroep. Dat is een opvallend en bijzonder resultaat.

De resultaten hieronder laten dit zien.

  Op de schaal van 0-100:

Is overprikkeling een probleem van aandacht en concentratie?

Bij overprikkeling hebben mensen vaak moeite met aandacht en concentratie. Daardoor kan de indruk ontstaan dat de overprikkeling begint bij een probleem met de aandacht of snel afgeleid zijn.

Maar het aandachtsprobleem kan ook een gevolg zijn van wat eerder gebeurt: de hersenen raken al overbelast bij het verwerken van zintuiglijke prikkels en het autonome zenuwstelsel reageert daarop.

Wij kijken vanuit een neurobiologische invalshoek naar overprikkeling. Daardoor komen we soms tot een andere uitleg dan neuropsychologische verklaringen waarin overprikkelingsproblemen worden geduid als een probleem met aandacht en concentratie.

Problemen met het vasthouden van de aandacht of het focussen op één geluid betekenen niet automatisch dat de oorzaak een aandachtsprobleem of verhoogde afleidbaarheid is. Het probleem kan al eerder in de complexe verwerking van geluid in de hersenen ontstaan.

Een bekend neuropsychologisch model is de cognitieve piramide van Fasotti en Spikman, die wordt gebruikt om cognitieve problemen na hersenletsel uit te leggen. Wanneer iemand moeite heeft om de aandacht op één prikkel te richten en andere prikkels te negeren, kan dat worden beschreven als verhoogde afleidbaarheid.

Maar ook binnen de neuropsychologie is het denken hierover genuanceerder geworden.

In 2012 beschrijven Boelen, Fasotti en Spikman 'aandacht en andere denkfuncties' juist in hun onderlinge samenhang. Ook onderzoek van Spikman (2001) laat zien dat ‘aandacht’ niet eenvoudig in afzonderlijke vormen is op te delen.

Maar wat bedoelen we eigenlijk wanneer iemand bij overprikkeling ‘snel afleidbaar’ lijkt?.

De vraag is voor ons daarom niet óf aandacht een rol speelt, maar waar in de keten de overbelasting begint.

Dat is het uitgangspunt van ónze cognitieve piramide hieronder.

Cognitieve piramide bij overprikkeling

In ons piramidemodel voor overprikkeling en overbelasting bij hersenletsel ligt de basis bij de verwerking van zintuiglijke informatie en de autonome regulatie.

Cognitieve functies beïnvloeden elkaar. Wanneer de verwerking onderin de piramide overbelast raakt, kunnen ook hogere functies zoals aandacht, concentratie, informatieverwerking en executieve functies minder goed werken.

Problemen met aandacht en concentratie kunnen bijvoorbeeld gevolgen hebben voor het onthouden van informatie, zonder dat het geheugen zelf het belangrijkste probleem hoeft te zijn. Andersom kunnen problemen met hogere functies, zoals de executieve functies, ook het overige cognitieve functioneren beïnvloeden.

Voorbeeld: Stel dat iemand tijdens het koken de volgorde kwijtraakt van wat eerst en wat daarna moet gebeuren. Het plannen en organiseren vraagt dan zoveel denkwerk dat er minder aandacht overblijft voor wat er om hem heen gebeurt.

De mentale belastbaarheid kan bovendien gedurende de dag en van moment tot moment verschillen.

Concentratieproblemen kunnen bij overprikkeling dus een gevolg van de overbelasting zijn, in plaats van de oorzaak ervan.

In ons algemene piramidemodel (afbeelding hieronder) voor overprikkeling bij hersenletsel vormen de sensorische verwerking en de autonome regulatie de basis.

(Copyright bij ons)

Hoe worden prikkels dan wel door de hersenen verwerkt?

De verwerking van een zintuiglijke prikkel verloopt razendsnel via verschillende opeenvolgende en parallelle stappen in het zenuwstelsel. Bij hersenletsel kan op verschillende plaatsen in dit verwerkingsproces schade of ontregeling zijn ontstaan.

Aandacht komt pas verderop in deze verwerking nadrukkelijk in beeld.
Als iemand bijvoorbeeld ‘pssst’ zegt, kan je hoofd daar als een reflex meteen op reageren. Het geluid wordt razendsnel verwerkt en trekt je aandacht. Pas daarna richt je je aandacht bewust op de persoon en luister je naar wat diegene vervolgens zegt. 

Problemen met het vasthouden van de aandacht of het focussen op één geluid betekenen niet automatisch dat de oorzaak een aandachtsprobleem of verhoogde afleidbaarheid is. Het probleem kan al eerder in de complexe verwerking van geluid in de hersenen ontstaan.

Schakelstations van geluid en signaalstoffen

De verwerking van geluid is een complex proces. Geluidssignalen worden vanaf het binnenoor via verschillende zenuwbanen en hersenstructuren verwerkt voordat we geluid bewust waarnemen en herkennen.

Bij hersenletsel kunnen onderdelen van deze verwerking of de samenwerking tussen hersengebieden verstoord raken. Dat geldt niet alleen voor geluid. Ook de verwerking en regulatie van andere zintuiglijke informatie, zoals licht, beweging en aanraking, verloopt via verschillende zenuwbanen en hersennetwerken.

Op de afbeelding zie je een deel van de auditieve route vanaf het binnenoor naar de hersenschors. Het evenwichtsorgaan bevindt zich eveneens in het binnenoor, maar gebruikt deels andere zenuwbanen en hersengebieden.

De communicatie tussen zenuwcellen verloopt onder andere via neurotransmitters  (signaalstoffen). Daarbij spelen verschillende receptoren een rol. NMDA-receptoren zijn receptoren voor glutamaat, een belangrijke prikkelende neurotransmitter in het centrale zenuwstelsel.

Samengevat:
Bij de verwerking van geluid zijn zowel perifere als centrale auditieve structuren betrokken.

Tot de perifere auditieve structuren behoren het buitenoor, middenoor, binnenoor en de gehoorzenuw.

De centrale auditieve banen omvatten onder andere de cochleaire kernen, het superieure olivariumcomplex, de laterale lemniscus, de inferieure colliculus, het mediale geniculate lichaam van de thalamus en de auditieve cortex.

Toelichting: De gehoorzenuw in de afbeelding is het cochleaire deel van de VIIIe hersenzenuw (vestibulocochleaire zenuw).

Disclaimer:Deze afbeelding is een vereenvoudigde weergave van de auditieve baan. In werkelijkheid zijn de verbindingen tussen de verschillende hersengebieden nóg complexer en verlopen zij via meerdere, deels parallelle en bilaterale routes.

Geluid:

1) Van buitenoor naar binnenoor

Geluidsgolven komen via de gehoorgang bij het trommelvlies. Via de gehoorbeentjes worden de trillingen doorgegeven aan het binnenoor en brengen daar de vloeistof in het slakkenhuis (cochlea) in beweging.

De geluidstrilling veroorzaakt een lopende golf over het basilair membraan. Hoge tonen worden vooral verwerkt bij de basis van het slakkenhuis en lage tonen meer richting de top.

2) Haarcellen in het binnenoor

Door de beweging van het basilair membraan bewegen de haarcellen in het orgaan van Corti. Door het buigen van de stereocilia openen mechanisch gereguleerde ionkanalen. Daarbij stroomt vooral kalium de haarcel binnen en verandert de elektrische spanning van de haarcel.

3) Van haarcel naar gehoorzenuw

De haarcel geeft vervolgens een neurotransmitter, voornamelijk glutamaat, af aan zenuwvezels van het spiraalganglion. Deze zenuwcellen maken actiepotentialen waarmee de informatie verder wordt geleid.

Hun zenuwvezels vormen samen de cochleaire tak van de vestibulocochleaire zenuw: de achtste hersenzenuw (VIII).

4) Hersenstam en pons

De cochleaire zenuw brengt de informatie eerst naar de cochleaire kernen in de hersenstam.

Vanuit deze kernen lopen verschillende auditieve banen verder. Een deel daarvan bereikt het superieure olivariumcomplex in de pons. Dit complex speelt onder andere een belangrijke rol bij het bepalen uit welke richting geluid komt.

4) Superieure olivariumcomplex

Het geluidsignaal bereikt vervolgens het superieure olivariumcomplex in de pons.

4a) Het mediale deel van het superieure olivariumcomplex speelt een belangrijke rol bij het vergelijken van het kleine tijdsverschil waarmee een geluid beide oren bereikt. Dit helpt bij het bepalen van de richting waaruit een geluid komt.

4b) Het laterale deel van het superieure olivariumcomplex speelt een belangrijke rol bij het vergelijken van verschillen in geluidsintensiteit tussen beide oren.

5) Middenhersenen

Vanuit de hersenstam loopt de auditieve informatie verder naar de **inferieure colliculus** in de middenhersenen of mesencephalon.

De inferieure colliculus is onderdeel van het tectum, ook wel de vierheuvelenplaat genoemd. De inferieure colliculi zijn belangrijke schakelstations in de auditieve baan en verwerken auditieve informatie voordat deze verdergaat naar de thalamus.

• Het tectum heeft vier uitstulpingen aan de rugkant;
  • twee colliculi superioris waar informatie uit de ogen wordt verwerkt en waar zo nodig een reflex volgt.
  • twee colliculi inferioris waar informatie uit de oren wordt verwerkt en waar zo nodig een reflex volgt.

6) Thalamus

De auditieve informatie komt vervolgens aan bij de mediale geniculate kern van de thalamus

De mediale geniculate kern is een belangrijk schakelstation voor auditieve informatie. Vanuit hier wordt de informatie doorgegeven aan de auditieve cortex in de temporaalkwab.

7) Slaapkwab (temporaalkwab)

In de slaapkwab (temporaalkwab) bevindt zich de primaire auditieve cortex. Deze speelt een belangrijke rol bij de verdere verwerking van auditieve informatie.

8) Verdere verwerking van geluid

De verwerking van geluid stopt niet bij de primaire auditieve cortex. Vanuit de auditieve cortex wordt informatie verder verwerkt in verschillende, onderling verbonden hersengebieden.

Daarbij zijn onder andere gebieden in de voorhoofdskwab (frontale kwab), de wandbeenkwab (pariëtale kwab) en slaapkwab (temporaalkwab) betrokken.

De auditieve cortex of gehoorschors omvat onder andere de primaire auditieve gebieden. Op de afbeelding hieronder zijn deze onder meer aangegeven als BA 41 en BA 42.

Dwarsdoorsnede hersenen: de Brodman Areas BA 41 en BA 42 aan de bovenzijde van de temporaalkwab, bevatten de gehoorschors /auditieve cortex. Zie voetnoot

Zien:
We hebben ook een pagina gemaakt over de complexe route van het visuele systeem (visuele paden).

Ook visuele informatie wordt via verschillende stappen en hersengebieden verwerkt. Bij overprikkeling kan de verwerking van zintuiglijke informatie zoveel capaciteit vragen dat ook hogere cognitieve functies, zoals aandacht en concentratie, onder druk komen te staan.

Wil je doneren voor vervolgonderzoek?? Dank!